Zdjęcia close up, makro i mikro – czym się różnią i czym je zrobić?

Od kiedy na fanpage Cyfrowe.pl na Facebooku trwa konkurs „Makrozagadka” publikuję raz w tygodniu opis, jak powstało konkursowe zdjęcie i jak samemu zrobić podobne. Pada wówczas sporo słów rodem z fotograficznego słownika, które dla niejednego mogą być zagwozdką. Przyszła pora co nieco wyjaśnić, a i z niektórych rzeczy się wytłumaczyć!

Przede wszystkim nazwa konkursu, któremu patronuje Nikon, jest pewnym uogólnieniem. Nie wszystkie bowiem konkursowe zdjęcia publikowane do tej pory, ani te, które pojawią się w kolejnych tygodniach, są „prawdziwymi” zdjęciami makro. Czasem są to małe rzeczy sfotografowane z bliska, a czasem powiększone przez obiektyw prawie jak przez mikroskop. Technicznie rzecz biorąc, powstawały w różny sposób, choć łączy je nawiązanie do świata malutkich przedmiotów.

Fotografia close up

To najłatwiejsza technika z trzech wymienionych w tytule. Są to po prostu zdjęcia z bliska. Zrobisz je bez specjalistycznego sprzętu, wystarczy, że masz kompakt z tak zwanym „trybem makro”, oznaczonym najczęściej na pokrętle aparatu symbolem kwiatka.

Jak działa tryb makro w aparacie? Sprawia, że możesz wyostrzyć zdjęcie nawet z bliskiej odległości, stojąc zaledwie kilka cm od fotografowanego przedmiotu. Dla porównania, zrobienie zdjęcia lustrzanką z teleobiektywem wymaga odejścia od przedmiotu aż o metr! A im bliżej fotografowanego obiektu możesz podejść, tym lepiej. Weź to pod uwagę kupując obiektyw. Oprócz jego standardowych parametrów sprawdź z jakiej odległości da się nim zrobić ostre zdjęcie.

Makrofotografia

Fotografia makro „zaczyna się” wtedy, gdy obraz przedmiotu, który fotografujesz (lub jego fragment) zajmuje na matrycy tyle samo centymetrów, ile liczy sobie w rzeczywistości. Mówimy wówczas o skali odwzorowania 1:1. Do zdjęć makro nie wystarczy sam aparat i obiektyw, chyba, że jest to specjalny obiektyw przeznaczony do makrofotografii, np.

• Nikkor 60mm f/2.8
• Nikkor 85mm f/1.8
• Nikkor 105mm f/2.8

Jeśli nie chcesz kupować specjalnego obiektywu do makro, możesz przerobić każdy posiadany przez siebie obiektyw za pomocą kilku akcesoriów.  Służą do tego soczewki i konwertery nakręcane na obiektyw, pierścienie, które montuje się pomiędzy aparatem a obiektywem (jest ich kilka typów) oraz miech. Wszystkie wymienione narzędzia dają podobny efekt, tzn. „powiększają” i „przybliżają” to, co fotografujesz, jednak robią to w różnym stopniu. Ponadto różnią się wygodą używania i ceną.

Nano i mikrofotgrafia

Zasady są tu takie same jak w przypadku makro, tylko że skala odwzorowania musi być większa niż 10:1. Obraz, jaki uzyskasz na matrycy, musi być dziesięciokrotnie większy niż rzeczywiste wymiary fotografowanego przedmiotu. Niestety nie da się zrobić takich zdjęć za pomocą rzeczy dostępnych w sklepach fotograficznych. Potrzebne są do tego zaawansowane optyczne narzędzia i mikroskopy. Poniższe zdjęcie zostało wykonane w powiększeniu 8:1. Jest więc bardzo blisko mikrofotografii, jednak w dalszym ciągu, technicznie rzecz biorąc, jest to makro a nie mikrofotografia.

Wiesz teraz, że pod słowem makro nie zawsze kryje się prawdziwa makrofotografia.  Możesz w ten sposób fotografować kwiaty i owady (co najbardziej kojarzy się z tą dziedziną fotografii) albo wymyślać foto zagadki jak te, które publikuję w konkursie na facebooku Cyfrowe.pl. Pod słowem makro kryje się wiele technik, narzędzi i pomysłów.