10 przydatnych narzędzi do fotografowania architektury

Fotografia architektury to dość trudna dziedzina, ponieważ wymaga od artysty technicznego perfekcjonizmu. Jeśli na poważnie myślisz o fotografowaniu budynków, miasta, wnętrz i chcesz to robić dobrze i wygodnie, musisz skompletować odpowiedni sprzęt. Najbardziej przyda ci się…  

1. Obiektyw tilt & shift

Może to być najważniejsza inwestycja w twojej karierze, oczywiście zaraz po zakupie aparatu. Dlaczego? Operacje tilt i shift umożliwiają objęcie głębią ostrości całej płaszczyzny budynku oraz uniknięcie efektu „walących się ścian”. Korekcję perspektywy można co prawda wykonać komputerowo, jednak zrobienie tego już na etapie powstawania zdjęcia ma swoje zalety. Między innymi uzyskasz wtedy większy fizycznie obraz, ponieważ podczas prostowania linii na komputerze, część zdjęcia musi zostać odcięta, a kadr staje się przez to uboższy.

Za pomocą obiektywów Tilt-shift można też uzyskać specyficzny efekt makiety, polegający na takim obróceniu płaszczyzny ostrości, aby zminimalizować głębię ostrości i skupić ją na pojedynczym obiekcie w środku kadru. Standardowo płaszczyzna ostrości pokrywa się z płaszczyzną matrycy.

• Samyang T-S 24 mm f/3.5 ED AS UMC
• Canon TS-E 17 mm f/4L
• Canon TS-E 24 mm f/3.5L II
• Nikkor 24 mm f/3.5D PC-E Micro ED NPS

2. Obiektyw szerokokątny

Jeśli nie możesz pozwolić sobie na zakup obiektywu tilt & shift, wystarczy, że zaopatrzysz się w zwykły obiektyw szerokokątny. Musi on spełniać dwa wymagania: powodować jak najmniejsze zniekształcenia geometryczne obrazu i zapewniać dobrą jakość obrazu w całym kadrze. Na twoją korzyść działa to, że nie potrzebujesz ekstremalnie jasnych obiektywów, które zazwyczaj są droższe, choć jednocześnie bardziej uniwersalne. Spokojnie możesz zdecydować się na takie, które mają podane w specyfikacji światło 2.8 lub nawet 4. Obojętnie na co się zdecydujesz, czy stałkę ze światłem 1.4 czy zooma ze światłem 4, szukaj takich, które dają najlepszą jakość obrazu na przysłonach od 8 do 22, bo to takich parametrów będziesz używał najczęściej.

• Canon EF 11-24 mm F/4L USM 
• Canon 14 mm f/2.8L II EF USM
• Canon 8-15 mm f/4.0 EF L USM
• Canon 17-40 mm f/4.0L EF USM
• Canon 16-35 mm f/2.8L EF USM II
• Tokina AT-X 12-28 f/4.0 AF PRO DX
• Tokina AT-X 11-20 f/ 2.8 PRO DX
• Tokina AT-X 16-28 f/2.8 PRO FX
• Nikkor 16 mm f/2.8 AF D Fish-eye
• Nikkor 14-24 mm f/2.8 G ED AF-S
• Nikkor 24 mm f/1.8G AF-S ED
• Nikkor 16-35 mm f/4 G ED AF-S VR

3. Statyw

Dobra fotografia architektury w zastanym świetle wymaga często używania długich czasów naświetlania, a te z kolei dobrej stabilizacji. Stabilizacja wbudowana w body aparatu lub w obiektyw działa tylko do pewnego momentu, do czasów nie dłuższych niż 1/10 sekundy. Przy naprawdę długich naświetleniach uratuje cię już tylko statyw. Jakie jeszcze plusy ma używanie statywu w fotografii architektury? Ułatwia komponowanie i daje powtarzalność ujęć (przydatne zwłaszcza przy wielokrotnej ekspozycji). Ponadto, gdy fotografujesz w zaludnionym miejscu i nie chcesz, by przechodnie znajdowali się na fotografii, możesz za pomocą długiego czasu naświetlania rozmazać tor ich ruchu lub nawet usunąć całkowicie ze zdjęcia. Mała uwaga: do ostatniego z efektów oprócz statywu potrzebny będzie jeszcze filtr ND.

Jaki statyw wybrać do fotografowania architektury? Statyw powinien być ciężki i stabilny, żeby utrzymać ciężar profesjonalnego aparatu z obiektywem. Z drugiej strony nie może być też za ciężki, by wędrowanie z nim po mieście nie było męczarnią. Zwróć też uwagę na to jak rozkładają się jego nogi, czy nic się nie zacina i czy wydają się trwałe.

• Manfrotto 190 GO! węglowy
• Manfrotto 290 Xtra węglowy
• Manfrotto 290 Dual aluminiowy
• Manfrotto 290 Xtra aluminiowy
• Manfrotto MK055XPRO3-3W
• Velbon Geo E540L
• Velbon Sherpa 5470D

4. Głowica panoramiczna

Fotografia architektury, jak każda dziedzina, ma swoje odnogi i specjalizacje. Jedną z nich jest fotografia panoramiczna. Chociaż panoramy znajdują zastosowanie głównie w ciasnych wnętrzach, zdarza się, że powstają także w miejskiej przestrzeni w formie wirtualnych wycieczek lub wtedy, gdy fotografowi zależy na pokazaniu czegoś z ogromną dokładnością. Robi wówczas kilka przylegających do siebie kadrów i w postprodukcji łączy je w całość. Głowicę panoramiczną od innych głowic różni to, że pozbywamy się dzięki niej efektu paralaksy, który występuje przy pełnym obrocie aparatu wokół własnej osi. Odpowiednia głowica jest podstawowym narzędziem do tego, by panoramę wykonać precyzyjnie i mieć jak najmniejsze straty obrazu po dopasowaniu składowych elementów.

• Głowica Manfrotto MNMH057A5-LONG QTVR panoramiczna PRO
• Głowica Manfrotto MN303SPH panoramiczna
• Głowica GigaPan EPIC PRO 
• Cullmann panoramiczna głowica Smartpano 360

5. Lens True – system korekcji perspektywy

Zasadę działania systemu Lens True można porównać do przekształcenia obiektywu w optykę typu tilt-shift. Pochylenie (tilt) umożliwia obrót płaszczyzny ostrości, a operacja przesunięcia (shift) ma za zadanie zmienić punkt będący środkiem perspektywy zdjęcia. W praktyce oznacza to możliwość używania dowolnej ogniskowej nawet podczas fotografowania bez użycia statywu. Co więcej, możliwe jest skorygowanie perspektywy aż do 35°, podczas gdy obiektywy T-S oferują korekcję na poziomie około 11°.

Pierwszy etap prostowania obrazu przez Lens True to pomiar i rejestracja położenia kątowego obiektów w kadrze przez wbudowaną elektroniczną poziomicę. Drugim etapem jest łączenie plików raw z danymi liczników znajdującymi się dołączonym,  niezależnym oprogramowaniu do korekcji obrazu. Dzięki nim kluczowe obiekty na zdjęciu zostają automatycznie wyprostowane w obu poziomach. Prostowanie działa nawet ze zdjęciami bez wyraźnych linii odniesienia i bez obiektów prostopadłych w kadrze – wszystko jest korygowane do oryginalnych proporcji. Niestety oprogramowanie działa tylko na urządzeniach Apple.

6. Poziomica bąbelkowa

Prosty horyzont w fotografii architektury to rzecz święta. Gdy zdarzy ci się go trochę przekrzywić, możesz go wyprostować komputerowo, jednak takie transformacje nie odbywają się bezstratnie. Im bardziej krzywy horyzont tym więcej obrazu z brzegów kadru będziesz musiał się pozbyć przy prostowaniu. Najlepszym rozwiązaniem oszczędzającym czas i nerwy jest stosowanie poziomicy. Może być ona wbudowana w statyw lub głowicę, jednak najlepsza jest taka, którą montuje się na sankach aparatu. To najtańsze narzędzie z tej listy i warto, by każdy fotograf architektury miał ją w swoim wyposażeniu.

7. Lustrzanka pełnoklatkowa lub nowoczesny bezlusterkowiec

Jeśli poważnie myślisz o fotografowaniu architektury, zainwestuj w aparat, który da najlepszą jakość obrazu, ponieważ nigdy nie wiesz jak bardzo skomplikowany, szczegółowy i kolorystycznie skomponowany obraz przyjdzie ci fotografować. Postaw na lustrzankę pełnoklatkową Canon 5d mk III, Canon 5 DSR, Nikon D810 lub bezlusterkowca Olympus OM-D E-M5 mk II. Ten ostatni model, mimo iż ma fizycznie małą matrycę (micro 4/3) i rozdzielczość około 16 mpx potrafi zrobić zdjęcie o wielkości aż 64mpx! Funkcja ta nazywa się Composite shots i jest już znana niektórym fotografom ze średnioformatowych aparatów Hasselblad. Wykorzystuje ona stabilizację matrycy do poruszania matrycą w trakcie robienia serii zdjęć, które są następnie łączone w jeden plik o ogromnej rozdzielczości. Więcej o tej funkcji przeczytasz na blogu ambasadora marki Olympus, Marcina Dobasa.

8. Kalibrator kolorów

Realizując zlecenie dla architekta, właściciela czy zarządcy jakiegoś budynku, bardzo ważne jest wierne odwzorowywanie kolorów. Klienci często wymagają, by na zdjęciu budynek wyglądał identycznie jak w rzeczywistości (lub nawet lepiej, ale to już inna historia). Nie ma tu miejsca na „artystyczne” filtry rodem z Instagrama, czy brak szczegółów w cieniach i światłach. Wszystkie szczegóły elewacji muszą być widoczne. Skalibrowany monitor to podstawa, by porządnie przygotować zdjęcie dla klienta, zwłaszcza, jeśli będzie ono nie tylko publikowane w internecie, ale również wykorzystywane w druku.

• X-Rite i1Display Pro kalibrator
• X-Rite ColorMunki Photo
• X-Rite ColorMunki Display kalibrator
• Datacolor Spyder5Pro kalibrator

9. Filtr polaryzacyjny

Czasami świetlne refleksy, odbicia w szybach, lustrach, czy na innych powierzchniach są elementami historii opowiadanej przez fotografa o otaczającej go przestrzeni. Bywa również, że są bardzo niepożądane – gdy zależy nam na intensywnych kolorach, głębokich kontrastach i pełnej informacji o detalach budynku. By pozbyć się niechcianych refleksów, użyj filtra polaryzacyjnego na obiektywie.

• Hoya
• Marumi
• Cokin
• Zeiss

10. Własne światło – lampa i wyzwalacz radiowy

Bazowanie na naturalnym, zastanym świetle to idealne rozwiązanie w przypadku architektury. Zdarzają się jednak sytuacje, w których warto jest je „suplementować”. Najlepiej wyposażyć się w lampę, która: działa bezprzewodowo, ma dużą moc i łatwo się ją przenosi.  Nie zapomnij też o wyzwalaczu radiowym. Dzięki niemu wyzwolisz błysk z dowolnego miejsca, nie tylko ze stopki aparatu. Zyskasz wtedy większe możliwości – możesz używać lampy w plenerze i oświetlać obiekt z dowolnej strony. A po co ci duża moc? Pamiętaj, że architektura, to nie portret w atelier. Rzeczy, które będziesz fotografować, są duże i nie podejdą do obiektywu, chyba, że jesteś Mahometem.

Lampy

• Nikon SB-910
• Nikon SB-700
• Canon Speedlite 600EX-RT
• Canon Speedlite 430EX III-RT
• Genesis Gear Reporter 360
• Genesis Gear Reporter 180

Wyzwalacze i odbiorniki radiowe

• Pixel King
• Phottix
• Pocket Wizard

Fotografia architektury – co jeszcze się przyda?

Jeśli chodzi o fotografowanie architektury doliczyliśmy się 10 sprzętowych „must have”. Czy o czymś zapomnieliśmy? Co jeszcze powinno się na niej znaleźć? Zostaw swoje sugestie w komentarzu.