4 przydatne triki filmowe – jak powstają i kiedy warto je wykorzystać?

Filmy fabularne, seriale czy programy telewizyjne charakteryzują się często wyjątkowym stylem albo wyglądem. Mają swój własny klimat i na pierwszy rzut oka łatwo rozpoznać profesjonalny film od amatorskich nagrań. Ale jak możemy takie rozróżnienie utrudnić filmując coś z niższym budżetem niż do kina? Jak zbliżyć się do wrażenia filmu kinowego (ang. cinematic look)?

Biorąc pod uwagę coraz lepszą dostępność niezłego sprzętu oraz oprogramowania, możemy postarać się prezentować filmowe historie w całkiem profesjonalny sposób. Oto triki filmowe, które wzniosą Twoją mini produkcję na wyższy poziom filmowania.

1. Przestrzeń – czyli kadrowanie, planowanie i bokeh (czasami)

Kiedy patrzymy na filmowe kadry, w naszej wyobraźni powstaje nie tylko wizja historii bohaterów, zrozumienie dla ich czynów czy współczucie, ale obraz przestrzeni, która jest miejscem akcji. Kadr filmowy często daje nam wrażenie, że akcja dzieje się w wielkich pomieszczeniach, na dużej powierzchni. A kiedy przychodzi do realnych nagrań, może okazać się, że na przykład w gabinecie, gdzie filmujemy managera, mamy może 16-20 metrów kwadratowych, a ściana za bohaterem zdaje się tak blisko, jakby się o nią opierał. Jak sobie poradzić w takiej sytuacji? Oddalić bohatera od ściany maksymalnie, jak się da. Jednocześnie tak ustawić kamerę, żeby głębia ostrości obejmowała tylko bohatera (odpowiednim połączeniem ogniskowej i otworu przesłony). Możemy też wykorzystać perspektywę i ustawić plan pod kątem do ścian, co dodatkowo zwiększy wrażenie głębi.

Nawet jeśli chcemy nagrać dialog, nie musimy nagrywać go na środku pomieszczenia, możemy każdą z postaci odsunąć od ściany i nagrać wszystko z dwóch różnych miejsc w pokoju. W ten sposób unikniemy wrażenia klaustrofobii (chyba, że akurat nam na tym zależy…) oraz dużej głębi ostrości, kiedy detale w tle są tak samo ostre jak bohater i mogą odwracać od niego uwagę oraz sprawiać wrażenie nagrania „zwykłą, tanią kamerą”. Zupełnie jak zdjęcia z domowego kompaktu, z ostrością „na nieskończoność”.

Odpowiednio wykorzystując całą dostępną przestrzeń za filmowaną postacią, możemy stworzyć nastrój i atmosferę, wywrzeć wrażenie dużej przestrzeni i swobody lub wprost przeciwnie.

2. Wartka akcja

Szybki ruch w polu widzenia przyciąga nasz wzrok, ruch w kadrze podobnie zwiększa dynamikę materiału oraz ciekawość widza. Kiedy planujesz ujęcie, w którym ruch będzie bardzo ważny, np. sport, taniec, scena walki, a jednocześnie jesteś przygotowany do kilku ujęć i nagrań do przebitek, możesz zastosować prosty trick pozwalający zakończyć ruch idealnie w kadrze – nagraj go od tyłu. Jeśli chcesz, żeby uniesiona na końcu tańca dłoń tancerki znalazła się dokładnie w kadrze, ustaw tancerkę odpowiednio, przygotuj kadr z uniesioną dłonią i nagraj cofnięcie dłoni przez tancerkę. W czasie montażu odpowiednio zmień ujęcie i już jest końcowy kadr do sceny tańca. Podobnie kiedy musisz sfilmować np. walkę dwóch osób – zamiast inscenizować ryzykowne uderzenia, zbliżenia trafień nagraj od tyłu.

3. Przejścia między scenami – znowu ruch

Czasem w teledyskach czy filmach zmiana miejsca akcji to nie tylko cięcie dwóch ujęć, ale szybkie i dynamiczne przejście na ruchu kamery. Pierwsze ujęcie kończy się szybkim obrotem kamery (na tyle szybkim, że obraz staje się rozmazany), a kiedy kamera się zatrzymuje, akcja jest już w innym miejscu.

Połączenie dwóch ujęć na ruchu kamery. Drugie ujęcie puszczone od tyłu, żeby mieć pewność końcowego kadru.

Tą techniką można wykonać też trick typu „złapanie w locie strzały z łuku”.

Ujęcie 1: Strzelec wypuszcza strzałę z łuku, a kamera bardzo szybko obraca się w kierunku, gdzie strzelał (oczywiście strzelał do pustej przestrzeni).
Ujęcie 2: W miejscu, gdzie mniej więcej celował strzelec, staje druga postać i już ze strzałą w dłoni wykonuje pełny ruch, jak przy łapaniu pędzącego pocisku. Kilka dubli (dla pewności), chwila na montażu i już mamy mistrza sztuk walk, który łuków się nie boi.

Podobnie można zrobić subiektywne sceny, nagrywane w stylu GoPro, w czasie ucieczki (jak w filmie Cloverfield), czy nawet zasymulować cały film fabularny, nagrywany z perspektywy oczu głównego bohatera (Hardcore Henry). W takim wypadku teoretycznie w ogóle nie mamy miejsca na cięcia, ponieważ kadr i perspektywa będą zawsze takie same, bez przebitek. Pozostaje więc szybki ruch.

4. Potrzebny jest Plan B, jak B-Roll, czyli przebitki

Przebitki mogą stanowić różnicę pomiędzy nudą a interesującą historią, pomiędzy amatorskim filmikiem a porządnym filmem, dokumentem czy reportażem.

Kiedy nagrasz czyjąś wypowiedź, albo historię lub dialog, zastanów się nad przebitkami, czyli nagraniami w jakiś sposób ilustrującymi opowieść, rozszerzającymi narrację. Jeśli np. przy okazji wiosennej tematyki nagrasz poradnik dbania o ogród, nie musisz przez cały film pokazywać wypowiadającego się do kamery eksperta. W czasie wypowiedzi pokaż nagrane dodatkowo ogród, zbliżenie rąk przy pracy, narzędzia, detale roślin. Postaraj się, żeby każde kolejne ujęcie pokazywało coś nowego, zadbaj o to, żeby wszystkie ujęcia dały widzowi wrażenie pełnej akcji i uzyskania odpowiedzi na to co, gdzie, kiedy i jak się wydarzyło.

Poniższy film powstał praktycznie z samych „przebitek”, ponieważ zrezygnowaliśmy z Klientem z pokazywania momentów wypowiedzi i głos jest w całości w tle, z offu.

Przebitki mogą też dobrze otworzyć i zamknąć Twój film. Nie zawsze musi zaczynać się obrazem mówiącej osoby, możemy zacząć od zbudowania nastroju, np. detalami kwiatów, czy zapracowanej pszczoły zbierającej pyłek, kiedy w tle rozpocznie się narracja o tym, że nadszedł czas na pracę w ogrodzie. Po chwili pokaż kto mówi, żeby następnie wrócić do prezentacji prac w ogrodzie. Na zakończenie zostaw sobie najlepsze ujęcia ogrodu, efektów pracy lub też ujęcia zadowolonego ogrodnika, dumnego ze swojego dzieła. Na początku filmu i na jego końcu możesz użyć tylko po 1 ujęciu (nie dotyczy techniki multiscreen), więc wybierz je jak najlepiej, żeby zaciekawić o zostawić dobre wrażenia.