Czy warto używać autofocusa podczas filmowania? Wszystkie za i przeciw

Czy warto używać autofocusa podczas nagrywania wideo? To pytanie wśród osób zajmujących się wideofilmowaniem budzi duże emocje. Przeczytaj, jakie są zalety i wady takiego rozwiązania. Warto korzystać z automatycznych opcji, czy lepiej będzie zaufać precyzji własnego oka i dłoni? 

Jest wielu zwolenników teorii, że autofocus to ostateczność, słabość i brak profesjonalizmu. Oczywiście operator na planie dużej produkcji filmowej lub telewizyjnej nie tylko nie używa automatu, ale też sam nie ustawia ostrości. Ma do tego asystenta, osobę zwaną ostrzycielem. Dodatkowo każde ujęcie jest szczegółowo zaplanowane i wiadomo, co wydarzy się w kadrze sekunda po sekundzie. A co w sytuacji, gdy nie jesteś zawodowym operatorem, a kamery używasz do kręcenia codziennych wydarzeń? Czy możesz, albo wręcz powinieneś używać autofocusa?

Manualne ustawianie ostrości

Trybu manualnego warto, a nawet trzeba używać, gdy wiesz, czego się spodziewać. Ręczne ustawianie ostrości daje większą swobodę i możliwości. By z nich skorzystać, używa się pierścienia ostrości, który znajduje się albo na obiektywie, albo bezpośrednio na kamerze, jeśli ta nie posiada wymiennej optyki, a posiada pierścień manualnej regulacji. Dzięki pierścieniowi możesz wykonać płynną zmianę ostrości, np. z z pierwszego planu na dalszy i świadomie decydować, co w kadrze ma być ostre, a co nie, zwłaszcza, gdy głębia ostrości jest bardzo mała (tzn. kiedy tylko niewielki fragment obrazu może być ostry). Poza tym, nie zgubisz ostrości wprowadzając jakiś obiekt w kadr lub zmieniając światło. W przypadku automatycznego ustawienia ostrości, kiedy ktoś wejdzie w kadr, autofocus może przestać ostrzyć we właściwym miejscu.

Automatyczne ustawianie ostrości

Kiedy warto przełączyć kamerę lub obiektyw w tryb AF (automatyczne ostrzenie)? Gdy kręcisz reportaż, nie masz przygotowanego scenariusza i spodziewasz się szybkiej akcji, włącz autofocus i ustaw jak największą głębię ostrości. Dzięki dużej głębi ostrości obiekty w kadrze nie powinny wypadać poza ostrość, nawet jeśli pojawią się na planie znienacka. We wszystkich innych sytuacjach staraj się wykorzystywać tryb manualny, chociaż kręcenie pokrętłem to wbrew pozorom nie taka łatwa sprawa. Jeśli nie jesteś pewien swoich umiejętności – ćwicz. A dopóki nie opanujesz tej sztuki, nie bój się używać autofocusa.

Wybór pomiędzy „manualem” a autofocusem zależy też od używanego sprzętu

Kamery z natury mają większą głębię ostrości, cichy silnik, a autofocus działa w nich powoli, chociaż płynnie. Dlaczego? To niezbędne w trakcie filmowania, a kamery przecież właśnie do tego stworzono.

Aparaty dają mniejszą głębię ostrości (mniejszy obszar na zdjęciu jest ostry), silnik może chodzić głośno (chociaż obecnie to już coraz rzadsze), a autofocus działać skokowo. Dlaczego? Aparaty i obiektywy służą do robienia zdjęć, dopiero w drugiej kolejności do filmowania.

Przynajmniej tak było do tej pory. W nowych modelach aparatów i obiektywów autofocusy są coraz bardziej precyzyjne, ciche i niezawodne. Jednym z mistrzów w tej dziedzinie jest Canon 70D. Jeśli chodzi o obiektywy, to powinieneś mieć w zestawie takie jak np. Canon 17-85, lub któryś z dedykowanych obiektywów wideo, np. z serii VideoDSLR Samyanga (te drugie nie mają możliwości automatycznego ostrzenia). Dlaczego warto uczyć się ręcznego operowania zmianą ostrości? Na przykład, żeby nie nagrać filmu takiego, jak ten:

Czy automatyczne ustawianie ostrości jest dla Ciebie?

Przeglądając fora internetowe i dyskusje na portalach społecznościowych możesz natrafić na setki opinii na temat stosowności używania autofocusa. W pełni świadomie mogę Ci polecić stosowanie automatyki, jeśli:

• Jesteś początkującym filmowcem.
• Filmujesz kamerą albo aparatem z dedykowanym do filmowania obiektywem.
• Filmujesz reportaż, sport i nie jesteś pewien warunków ani przebiegu sytuacji.

Skoro istnieje taki wynalazek jak autofocus, do tego zwłaszcza w lustrzankach działa coraz lepiej (w kamerach od dawna jest z tym dobrze), to dlaczego w określonych sytuacjach z niego nie skorzystać? Warto w tym miejscu wspomnieć o jeszcze jednym. Niektóre kamery i aparaty posiadają dodatkowe tryby ostrzenia automatycznego. Polegają one na wskazaniu na dotykowym wyświetlaczu punktów, które mają być ostre. Jest to tak zwane ostrzenie dotykowe.

Warto czy nie warto? Plusy i minusy AF

PLUSY autofocusa:

• Ułatwia filmowanie początkującym.
• Ułatwia pracę w nieobliczalnych warunkach.
• Można ostrzyć dotykowo na konkretny element z kadru.
• Pozwala skoncentrować się na innych aspektach filmu- kompozycji, ruchu, itp.

MINUSY autofocusa:

• Gubienie ostrości przy ruchu w kadrze.
• Brak pełnej kontroli nad głębią ostrości (nie nakręcisz filmiku takiego, jak powyżej).
• Problem przy zmiennym oświetleniu, rozmywanie się ostrości.
• Hałas silniczka.

Warto? W określonych sytuacjach i z odpowiednim sprzętem – na pewno tak. Natomiast trzeba uczyć się ręcznego ostrzenia. Jest to jedna z pierwszych czynności, którą powinieneś opanować rozpoczynając przygodę z filmowaniem.