Dobierz odpowiedni statyw i fotografuj wygodnie w plenerze

Statyw to jedno z tych akcesoriów, które posiada niemal każdy fotograf. O jego uniwersalności można by rozprawiać bardzo długo. Ma zastosowanie w fotografii: architektury, produktowej, studyjnej, makro oraz mojej ulubionej – przyrodniczej. Dziś porozmawiamy o tym kiedy i jaki statyw warto wybrać, aby móc komfortowo fotografować w plenerze.

Najważniejsze cechy statywu

Udźwig

Stare (najprawdopodobniej chińskie) porzekadło mówi, że statywy możemy podzielić na dwa rodzaje: za ciężkie, aby chciało się je nosić i za lekkie, aby były stabilne. Dodatkowym utrudnieniem jest fakt, iż niełatwo o osobę, która posiada lub posiadała ich wiele, większość osób używa jednego modelu, w związku z czym trudno o jakiekolwiek porównania. Dlatego przed zakupem należy zadać sobie pytanie – jaki sprzęt będzie na nim umieszczany? Jest to bardzo ważne, gdyż odpowiedź będzie definiowała jeden z najważniejszych parametrów – udźwig. Z uwagi na fakt, że rozmawiamy o fotografii przyrodniczej (z naciskiem na krajobrazową) statyw nie będzie zbyt ciężki, nawet jeśli umieścimy na nim lustrzankę wyposażoną w pełnoklatkową matrycę i szerokokątny obiektyw. Dla przykładu zestaw składający się z Canona EOS 5D Mark IV lub Nikona D810 i Tamrona 15-30/2.8 VC USD lub obiektywu 70-200 mm/4 waży w sumie około 2 kg. To naprawdę niewiele i zdecydowana większość statywów, nawet tych bardzo lekkich sobie poradzi. To nie wszystko, co trzeba brać pod uwagę szukając odpowiedniego statywu. Warto doliczyć dodatkowe 2 kg, ale o tym opowiem w dalszej części tekstu.

Warty polecenia jest statyw Genesis Gear ABT Kit, wykonany z lekkiego, ale wytrzymałego aluminium. Udźwig zestawu wynosi 10 kg, cena również jest bardzo zachęcająca, dzięki czemu będzie dobrym wyborem dla początkujących fotografów. Ale oczywiście znajdzie też zastosowanie wśród profesjonalistów.  Przy bezlusterkowcach natomiast świetnie sprawdzi się Triopo M130 z głowicą KK-0S.

Stabilność

Fotografując w plenerze nieoceniona oprócz udźwigu okazuje się być stabilność. Na tę cechę wpływa waga samego statywu oraz sposób w jaki zbudowane są nogi – liczba sekcji, ich długość, blokady oraz materiał, z którego są wykonane. Większa masa statywu wiąże się najczęściej z większą sztywnością, a przy okazji obniża środek ciężkości, dzięki czemu będzie mniej podatny na podmuchy wiatru. Dlatego jeśli nie planujesz dalekich wypraw fotograficznych nie jest to parametr, który będzie spędzał sen z oczu.

Z nogami sytuacja jest bardziej skomplikowana – więcej sekcji to więcej miejsc, gdzie mogą pojawić się luzy, poza tym wymusza to stosowanie cieńszych przekrojów, które łatwiej ulegają wyboczeniu. Z drugiej strony więcej sekcji pozwala stworzyć konstrukcję bardziej kompaktową. Nie bez znaczenia jest też sposób blokady nóg – w tanich konstrukcjach polecam nogi skręcane, natomiast w drogich (mam tu na myśli produkty, w których cena tłumaczy wysoką jakość wykonania) mogą to być zatrzaski, jak na przykład w statywach Manfrotto serii 190 – Manfrotto MT190XPRO3 lub Manfrotto MT190XPRO4 (różniące się ilością sekcji).  Zacisk jest mocny i pewny, a system blokowania nóg “QPL” pozwala na szybkie zwolnienie wszystkich trzech blokad.

Warto pamiętać, że stabilność statywu może zostać w łatwy sposób poprawiona. Spora część produktów posiada kolumnę centralną wyposażoną w hak służący do zawieszania dodatkowego obciążenia, a skoro jesteśmy w plenerze to najczęściej mamy przy sobie plecak, który idealnie się do tego nada. Jako przykład podam używany (i bardzo lubiany) przeze mnie Lowepro Flipside 400 AW waży około 1.5 kg, a z zawartością powyżej 2 kg. Taki zestaw będzie znacznie stabilniejszy, to również argument za tym, aby wybierając statyw do zdjęć w terenie wybrać konstrukcję o większym udźwigu.

Niekoniecznie niezbędne, ale przydatne

Funkcja monopodu, polega na możliwości odkręcenia jednej z nóg i korzystania z niej tak jak z klasycznego monopodu. Jest to jedna z tych cech, które nie są niezbędne, ale potrafią zauważalnie zwiększyć funkcjonalność. Taką funkcję posiada Benro iT15 Traveller, a przy tym jest lekki, kompaktowy i doskonale nadaje się dla tych, którzy lubią podróże i fotografię krajobrazu. Wybierając statyw warto zwrócić uwagę, aby posiadał poziomicę, teoretycznie można korzystać z tej w aparacie, ale odkąd zacząłem fotografować więcej widoków, zauważyłem jej użyteczność.

Korzyści z używania statywu

Najważniejszą zaletą wynikającą z posiadania statywu jest możliwość wykonywania zdjęć niemożliwych do zrobienia bez niego. Mam tu na myśli przede wszystkim fotografowanie z długim czasem naświetlania. Jest to parametr, który potrafi sprawić, że zdjęcie nabiera uroku lub pozwala dostrzec coś ledwo widocznego gołym okiem. Świetnie to widać na zdjęciach krajobrazowych, gdzie często stosuje się filtry szare, aby wydłużyć ekspozycję.

Długi czas naświetlania pozwala pokazać ruch pojazdów na drodze jak na powyższym zdjęciu, albo wody, chmur czy gwiazd na niebie. A skoro już wspomniałem o gwiazdach… korzystając ze statywu i wspomnianego parametru można w sprzyjających warunkach atmosferycznych lepiej (lub w ogóle) zobaczyć na przykład Drogę Mleczną.

Wspomniałem wcześniej o funkcji monopodu. Dla mnie jako osoby fotografującej przyrodę głównie z podchodu jest ona bardzo ważna, bo pozwala na wykonanie udanego zdjęcia w sytuacji, w której nie ma czasu na rozstawienie się ze statywem. Mam tu na myśli warunki takie, jak na poniższym zdjęciu, gdzie obiektyw jest ustawiony na 600 mm, a aparat pracuje w „trybie noktowizora” (ISO 25 600, 1/30 s), a jeleń nie chciał się zatrzymać.

Czy to już wszystko?

Oczywiście … że nie ;) Po wyborze statywu pozostaje dokonać drugiego nie mniej ważnego wyboru – głowicy. Jest to bardzo szeroki temat, który zasługuje na osobny artykuł.