Rodzaje i sposoby montażu. Ucz się od gwiazd kina!

Montaż jest trochę „czynnością widmo”. Są sceny, powtórki scen a potem, nagle, pojawia się jakaś wersja filmu i okazuje się, że sceny te mają sens. Jeśli stawiasz pierwsze kroki w montażu, montujesz swoje filmy intuicyjnie, na zasadzie aby tylko skleić ze sobą pliki to koniecznie czytaj dalej! Dowiesz się o jedenastu rodzajach montażu i zobaczysz, że montaż nie jest żadnym widmem. Rzeczywiście istnieje: w filmach Hitchcocka, Scorsese czy Wenders, a w dodatku bywa cechą, która wyróżnia danego twórcę.

Montaż ciągły – chronologia najważniejsza

Montaż ciągły ukazuje historię opowiedzianą chronologicznie. Historia dzieje się scena za sceną, wydarzenie za wydarzeniem. Każde następne wydarzenie mówi widzowi o tym, kim są bohaterowie, wyjaśnia przyczyny wydarzeń oraz prowadzi do skutku. Jako przykład takiego montażu można podać film „Misery” z 1990 roku, nakręcony na podstawie książki Stephena Kinga pod tym samym tytułem. Oczywiście znajdą się w tym filmie ujęcia zmontowane w inny sposób, ale po obejrzeniu filmu zrozumiesz idealnie charakter tego rodzaju montażu.

https://youtu.be/IbP4YLsdBBE

Montaż równoległy – dwie historie na jednym ogniu

Ten rodzaj montażu cechuje przeplatanie się dwóch różnych wydarzeń czy wątków, które dzieją się w jednym czasie. Dobrym przykładem jest teledysk Radiohead „All I need”, choć tu dwie historie dzieją się na jednym ekranie. Trzeba pamiętać, że nie jest to warunek tego rodzaju opowiadania historii.

Montaż miękki

Tu sceny zmieniają się delikatnie, jeden obraz przechodzi w drugi, nie ma ostrych cięć. W teledysku Vanessy Paradis „Il y a” zabieg ten jest stosowany w większości scen. Warto zwrócić uwagę na połączenie animacji z filmem.

Montaż twardy

Odwrotnie niż w miękkim – są tu szybkie, ostre cięcia. Przykłady takiego montażu znajdziesz w większości filmów akcji ze scenami pościgów, np. w filmie „60 sekund” D. Sena.

Montaż wewnątrzujęciowy

To technika polegająca na składaniu bardzo długich scen, nawet kilkuminutowych, z krótkich ujęć. Montaż ten pomaga budować dramaturgię. Skupia uwagę widza na detalach i ogólnie scenografii. Znanym przykładem tego typu techniki montażowej jest „Sznur” A.Hitchcocka składający się z dwunastu ujęć.

Montaż atrakcji

Ten rodzaj montażu ma za zadanie wywołanie szoku u widza. Zestawienie scen ma być zaskakujące, szybkie, wprawiające w zastanowienie a nawet zakłopotanie. Doskonałym przykładem będzie tu (drastyczny) fragment filmu twórcy tego pojęcia Siergieja Eisensteina „Strajk”.

Montaż logiczny

Montaż logiczny opiera się na przesłankach kierowanych do widza, który dzięki owym znakom rozwiązuje tajemnice związane z akcją. Nie odwołuje się tu do emocji odbiorcy a podaje mu się pewne wskazówki. Zauważyć to można w filmie „The Million Dollar Hotel” W. Wendersa.

Montaż skojarzeniowy

Gdy film montowany jest w sposób skojarzeniowy, widz otrzymuje przesłanki w różnym czasie trwania filmu. Ważne zdania, detale, elementy z początku filmu, mogą być znaczące na jego końcu. Widz sam sobie o nich przypomina i w jakiś sposób się do nich odnosi. Przykładem jest film jednego z użytkowników portalu youtube, który za pomocą montażu skojarzeniowego wykonał zadanie na zajęcia z filmu. Krótka etiuda nosi tytuł „Urojenie”.

https://youtu.be/DjDLYHJrsu0

Montaż „na zakładkę”

Rodzaj montażu, w którym dana scena zaczyna się od końca sceny poprzedniej. Występuje tu pewne powtórzenie. Powoduje to niekiedy efekt przedłużenia ujęcia, co może podkreślić istotę wydarzenia czy charakter postaci. „Na zakładkę” został zmontowany fragment „Taksówkarza” M. Scorsese.

Montaż „po spojrzeniu”

Kiedy bohater filmu patrzy w jakimś kierunku, wyraża czymś zainteresowanie, widz oczekuje, że za chwilę ujrzy to samo, co postać filmowa. Mogą tak być pokazywani bohaterowie, którzy się obserwują czy wydarzenia, w których biernie lub czynnie uczestniczy protagonista. Zauważyć to można w scenie z „Wyśnionych miłości” X. Dolana.

https://youtu.be/roLmFo3rWYc

Zanim napiszesz scenariusz

Wiedza o rodzajach montażu jest istotna. Jeżeli pozna się techniki i sposoby na połączenie ujęć to już obmyślając film, ma się szansę na lepszy rezultat. Dlatego zanim zasiądziesz przed komputer i znienawidzisz programy typu Adobe Premiere, Sony Vegas czy Final Cut, dobrze jest poczytać o tym trochę teorii. W tym przypadku jest ona tak samo ważna jak praktyka.

[button link=”https://www.cyfrowe.pl/kamery.html” size=”large” target=”new” color=”red”]Kamery i akcesoria w Cyfrowe.pl >[/button]

W tej serii poradników ukazały już się:

1. Trochę teorii na początek, czyli rodzaje montażu na przykładzie kinowych hitów >>
2. Montaż dla początkujących. Programy do edycji video >>
3. Montaż filmu – przygotowanie do pracy >>
4. Pierwsze kroki w programie montażowym >>
5.  Jak przezwyciężyć montażową prokrastynację? >>
6. Montaż filmu – jak radzić sobie z problemami w trakcie edycji? >>
7. Triki montażowe wideo, które warto znać! >>
8. Montaż filmu – kilka sztuczek, które znacząco poprawią Twoje filmy >>
9. Monitor do montażu wideo – na co zwrócić uwagę przy wyborze i dlaczego NEC jest najlepszy? >>