Przy tworzeniu obrazów ruchomych należy zwrócić uwagę na nieco więcej rzeczy niż przy robieniu zdjęć. Kompozycja kadru opiera się na tych samych zasadach przy ujęciach stałych, ale gdy w obrazie pojawia się ruch, przejmuje on całą uwagę widza. Należy być na to przygotowanym, a jeśli istnieje taka możliwość, najlepiej go dobrze rozplanować i zaopatrzyć się w odpowiedni sprzęt. O tym wszystkim poniżej, w drugiej części porad o filmowaniu telefonem. Część pierwszą znajdziesz tutaj.
Kompozycja obrazu
Kompozycja obrazu w filmie nie różni się bardzo od kompozycji obrazu w fotografii. Tu tak samo obowiązuje złoty podział kadru.
Komponując stałe kadry należy umieszczać obiekty lub osoby nagrywane w pobliżu mocnych punktów obrazu (tj. przy przecięciu linii), a linie horyzontu przy liniach w wysokości 1/3 lub 2/3 kadru. Jeśli robisz zdjęcia postaci, pamiętaj o pozostawieniu jej „powietrza”, czyli miejsca przed twarzą postaci. Zakładając, że osoba patrzy w prawą stronę kadru, warto umiejscowić ją w jego lewej części, by zostawić jej miejsce na oddech. W przeciwnym przypadku nie będzie miała czym „oddychać”, a kadr będzie wprowadzał poczucie dyskomfortu.
Kwestia wolnej przestrzeni przed postacią jest jeszcze bardziej istotna, kiedy postać zaczyna się ruszać. Zdecydowanie łatwiej utrzymać ją w kadrze podczas panoramowania, jeśli ma wolną przestrzeń przed sobą. Niektóre obiekty wyglądają lepiej skadrowane centralnie (w środku kadru). Jest tak w przypadku obiektów symetrycznych, jak krzyż czy pojedynczy kwiat. Gdy jednak w kadrze jest więcej takich obiektów, to kadr można skomponować z zasadami złotego poddziału.
Nagrywanie ruchu
Nagrywając reportaż, np. z wakacyjnej wycieczki, prędzej czy później będziesz miał do czynienia z ruchem w kadrze. Ruch dodaje dynamiki i energii w nagranym ujęciu i dobrze zaplanowany może wzbogacić Twój film z podróży. Zaplanowanie kilku ujęć w reportażu to nie występek, wręcz przeciwnie, to częsta praktyka. Twoim celem w końcu jest stworzenie filmu, który będzie ciekawy dla Twoich widzów. Czekając na przystanku i nagrywając stałe ujęcie pokazujące mknące samochody, z jednej do drugiej strony kadru mamy do czynienia z ruchem w kadrze. Gdy jednak widzimy zbliżający się autobus, który zabiera nas w nieznane, możemy nagrać panoramę pokazującą jego przyjazd.
Panorama, to obrót kamery przymocowanej do głowicy statywu, wokół jego osi. Do tego oczywiście potrzebny jest statyw i uchwyt do telefonu (jak wspomniany wcześniej uchwyt Manfrotto), dzięki któremu można przymocować do niego komórkę.
Innym rodzajem ruchu w kadrze jest jazda, czyli ruch kamery po wytyczonej trasie. Ujęcie nagrane z telefonem przyciśniętym do szyby autobusu to właśnie „jazda”. Możesz też nagrać ją wykorzystując jeden ze stabilizatorów wspomnianych w poprzedniej części artykułu (Big Balance Husky 3M lub FeiYu Tech). Do nagrania mniejszych obiektów, np. pełnego kolorów, egzotycznego posiłku, możesz użyć wózek dolly (najlepiej wraz z ramieniem przegubowym) lub nieco mniej mobilnego slidera, np. Camrock Slider Video VSL100. Slider możesz zamocować na statywie i wykonać płynny ruch pod różnymi kątami ustawienia. W obu przypadkach potrzebny będzie uchwyt Manfrotto.
Zarówno panoramę, jak i jazdę możesz wykonać w różnych kierunkach – prostopadle, równolegle, w górę, w dół, pod kątem. Pamiętaj jednak o zachowaniu kierunku ruchu w ujęciach, które chcesz połączyć. Możesz połączyć ujęcie ruchu osoby idącej w prawo, nagrane ze stałej kamery z jazdą kamery w prawo. Możesz tez połączyć ruch w prawo z jazdą po linii prostopadłej, ale połączenie ujęć o przeciwnych kierunkach ruchu raczej nie będzie wyglądać dobrze. Prędkość ruchu w montowanych ujęciach również powinna być zbliżona.
Planowanie nagrania
Dobrze przed przystąpieniem do nagrywania poświęcić kilka chwil na ustalenie koncepcji. Przecież profesjonalne produkcje też mają swoje skrypty, scenariusze i storyboardy. Dobrze zaplanowany film pozwoli na uniknięcie niepotrzebnych wpadek oraz oszczędzi nam czasu podczas filmowania (i miejsca na karcie). Posiadając zarys pomysłu, będziesz też w stanie ustalić, jakiego rodzaju sprzęt dodatkowy musisz zabrać.
Planując film z podróży warto zdecydować czy film będzie później montowany pod muzykę a jeśli tak, to jaką. Przesłuchaj utworu, który chcesz wykorzystać i zastanów się, jakie ujęcia będą do niego pasowały. Nie ma co stawiać na ujęcia zbyt długie, chyba że pokazują bardzo interesujące wydarzenie. Z reguły 3 – 5-sekundowe ujęcia dokumentujące różne etapy podróży będą łatwiej przyswajalne niż minutowe ujęcie pokazujące drzewa i krowy za oknem. Może warto nagrać przygotowanie do podróży, np. pakowanie walizki. Postaraj się także zawrzeć w swoich ujęciach klimat odwiedzanych miejsc, jak harmider egzotycznego targowiska. Dobrze pokazać też jakieś emocje, np. radość beztrosko bawiących się dzieci. Pamiętaj jednak, że w takim przypadku może być wymagana zgoda rodziców. Kwestie prawne mogą okazać się istotne, gdy Twój film okaże się hitem Internetu i do Twoich drzwi zaczną pukać telewizje zainteresowane emisją Twojego materiału. Jeśli użyłeś muzyki znanego twórcy, wyemitowanie materiału będzie możliwe tylko za jego zgodą albo ze zmienioną muzyką, która niekoniecznie będzie pasować do zmontowanego filmu. Na szczęście są strony udostępniające muzykę na licencjach Creative Commons, np. FreeMusicArchive.org. Możesz tam znaleźć ciekawą, darmową muzykę, również do użytku komercyjnego.
Na stronie Freesound.org znajdziesz natomiast mnóstwo ciekawych efektów dźwiękowych.
Sprzęt dodatkowy
W poprzednim artykule pisałem o tym, jak ważny jest w filmie dźwięk. Oto kilka przykładów mikrofonów przystosowanych do pracy z telefonem komórkowym, które możesz wykorzystać podczas kręcenia swoich filmów. W przypadku nagrywania wypowiedzi sprawdzi się mikrofon typu lavalier – IK Multimedia iRig Mic Lav. Do urządzeń z logiem jabłka można zastosować mikrofon kierunkowy Rode VideoMic Me lub Rode i-XY, pozwalający na nagranie dobrej jakości dźwięku stereo. Oprócz mikrofonów możesz dokupić również dodatkowe obiektywy. Teleobiektyw Optrix do iPhone 6 pozwoli Ci zrobić ładne zdjęcie portretowe, a zestaw Olloclip zdjęcia makro w różnej skali. Dostępne są też obiektyw do telefonów Samsunga Galaxy, np. Samsung Etui Lens Cover, zestaw z obiektywem szerokokątnym oraz teleobiektywem.
Niezależnie, jakim telefonem filmujesz i ile dodatkowego sprzętu zabierasz ze sobą to pamiętaj – przede wszystkim bądź kreatywny. Każda regułę można łamać, jeśli ma to uzasadnienie. Trzęsące się ujęcie może dodać dynamiki w filmie akcji. Ustawienie balansu bieli na sztuczne światło i nagranie niedoświetlonego ujęcia może imitować nocną scenę w lesie (o ile nie widać nieba). Przykłady można mnożyć. Jeśli jednak jesteś amatorem – lepiej trzymaj się zasad.
Na zakończenie obejrzyj poniższe video i przekonaj się, jak dobrze może wyglądać film nagrany komórką.
