Oświetlenie planu filmowego – na co warto zwrócić uwagę przy wyborze lampy

Większość przeciętnych bywalców kina nie zdaje sobie sprawy z tego, jak ważne jest oświetlenie sceny. Oświetleniowiec jest jedną z ważniejszych osób na planie filmowym. Od jego umiejętności zależy nie tylko jakość ujęć, ale klimat całej sceny. Do realizacji tego celu ma do dyspozycji szerokie spektrum lamp oświetlenia ciągłego. Jaką lampę zatem wybrać? Wyrwij się  z ciemnej stronę mocy i przeczytaj nasz przewodnik po oświetleniu filmowym.

Technologia oświetleniowa w filmie ulega ewolucji od początków historii kina. Na początku korzystano wyłącznie ze światła słonecznego oraz różnych modyfikatorów. Pierwszym źródłem światła sztucznego były lampy rtęciowe, szybko zastąpione lampami łukowymi. Po wprowadzeniu nowego rodzaju taśmy, rejestrującego wszystkie fale światła, wytwórnie filmowe zaczęły używać światła żarowego. Żarówki wolframowe szybko zostały zastąpione żarówkami halogenowymi, które dzięki swoim małym gabarytom pozwoliły zmniejszyć wielkość lamp.

Lampy żarowe

Światło żarowe charakteryzuje się barwą 3200K. Przydatne jest do oświetlania wnętrz pomieszczeń, gdzie spodziewana jest cieplejsza barwa światła pochodząca z żarówek. Dzięki soczewkom fresnela zamontowanym w niektórych lampach, jak np. w lampie Fomei, istnieje możliwość regulacji szerokości snopu światła. Dzięki temu będziesz mógł zastosować oświetlenie punktowe, dające większy kontrast obrazu. Lampy te nadają się świetnie do oświetlenia kontrującego, a przy otwartej soczewce mogą być również wykorzystywane jako główne oświetlenie, w szczególności silniejsze jednostki typu 5000W. Nieco tańszą alternatywą dla tego typu lamp jest lampa halogenowa firmy Funsport. Lampa posiada możliwość płynnej regulacji natężenia światła, co może być przydatne podczas delikatnego wydobywania szczegółów tła sceny. Jej minusem jest trójkątna konstrukcja uchwytu lampy, która ogranicza kąt nachylenia w dół.

Lampy wyładowcze HMI

Kolejnym wynalazkiem w historii ewolucji lamp były lampy wyładowcze – HMI. To źródło światła świetnie imitujące barwę oświetlenia słonecznego i często jest stosowane jako źródło światła dopełniającego do oświetlenia naturalnego.  Lampy tego typu potrzebują kliku minut na rozgrzewkę, aby osiągnąć swą pełną moc. Lampa Fomei HMI-L 150 posiada mocowanie typu Bowens, umożliwiające dołączenie do niej różnego rodzaju modyfikatorów. Ta przydatna funkcja pozwoli Ci zmieniać charakter światła, np. zmiękczając je za pomocą softboxu w celu zasymulowania odbitego światła dziennego, wpadającego przez okno.

Lampy fluorescencyjne

Następna rewolucja to wprowadzenie lamp fluorescencyjnych. Lampy te, zasilane świetlówkami fluorescencyjnych, są jednymi z najbardziej wszechstronnych oraz popularnych źródeł oświetlenia. Występują w odmianach z temperaturą barwową  5400K lub 3200K oraz o różnym źródle mocy, np. Funsports FLO-110AB lub lampa Lupo SUPERLIGHT 3000. Należy jednak pamiętać, że po przepaleniu jednej świetlówki należy wymienić wszystkie, gdyż świeża świetlówka będzie różnić się temperaturą barwową od wysłużonych sztuk. Lampa ma lekko zielonkawe zabarwienie, które można zredukować filtrem „minus green”. Te lampy świetnie sprawdzają się jako główne oświetlenie małych scen, jak np. dialog dwóch osób przy stoliku lub do nagrania własnego monologu, jeśli prowadzisz bloga.

Lampy LED

Dzisiaj coraz częstszą alternatywą do lamp fluorescencyjnych są lampy LED’owe. Dzięki dużo niższemu zużyciu energii oraz długiej żywotności znajdują coraz więcej zwolenników. Lampa LED Funsports CN-1200AHS ma możliwość regulacji natężenia światła oraz jego barwy za pomocą filtrów. Jeśli korzystasz z lamp często, będzie to rozsądny wybór. W długoterminowym rozrachunku ich nieco wyższa cenna zwróci się w niższych rachunkach za prąd.

Lampy na świetlówki energooszczędne

Bardzo popularne ze względu na swoją niską cenę są również lampy na świetlówki energooszczędne. Świetlówki można kupić w różnego rodzaju temperaturze barwnej i zamontować w lampach o różnej mocy i kształtach jak na przykład lampy: Funsports światła ciągłego OKT-50, Funsports Z softboxem 6-świetlówkowym oraz Powerlux RC-697 z softboxem 60×90 cm. Lampy te są dość tanie i w porównaniu do lamp halogenowych pobierają mniej mocy. Świetlówka Powerlux 85W świeci z mocą pięć razy większą (w porównaniu z tradycyjną świetlówką). Bardzo dobrze radzą sobie z zadaniem równego oświetleniu tła (np. zdjęcia nagrane na zielonym tle), jak również jako światło kluczowe lub wypełniające przy portretowaniu osób.

Pamiętaj, by zanim zdecydujesz się na zakup lamp, przemyśleć kwestie ich użytkowania. Jeśli będziesz używał lamp w małym pomieszczeniu i bliskiej odległości od obiektu/osoby filmowanej, nie ma co inwestować w zbyt silne jednostki. Natężenie światła spada wraz z kwadratem odległości od źródła. Jeśli ustawisz niewielką lampę blisko głowy filmowanej osoby, jej nogi mogą być już niedoświetlone o kilka przesłon. Taki efekt oczywiście może być zamierzony, ale są to wybory, które trzeba planować przed rozpoczęciem zdjęć, gdyż mają wpływ na atmosferę sceny. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o świetle w filmie, polecam zapoznać się z lekturą „Światło w filmie” autorstwa Blain’a Brown.