PORADNIK KUPUJĄCEGO – Na co zwrócić uwagę wybierając slider?

Wraz ze zmniejszaniem się rozmiarów (i cen) porządnie filmujących kamer, pojawiło się na rynku także wiele akcesoriów, które pozwalają zwiększyć atrakcyjność nagrań. Do „porządnie filmujących kamer” zaliczam oczywiście także lustrzanki, bezlusterkowce, a nawet zaawansowane kompakty (jak np. Sony RX 100 IV). Jednym z takich akcesoriów jest slider. Pozwala on uzyskać efekt płynnego ruchu kamery, znany z obrazu kinowego, ale bez potrzeby rozstawiania tzw. „jazdy kamerowej”, czyli szyn, wózka i całej ekipy do obsługi. Jak wybrać najlepszy slider? 

Slidery będą się przede wszystkim różnić długością, materiałami z jakich są wykonane, sposobem budowy (jedna szeroka szyna czy system dwóch połączonych rurek) oraz możliwością podłączenia silnika dla zautomatyzowania ruchu. Są też slidery rozsuwane, które mają wbudowany system pasków i prowadnic, pozwalających im na zakres przesuwu na boki prawie 2x dalszy niż wynika z ich długości. Dostępne są także slidery składające się z modułów, umożliwiających wydłużenie slidera, w zależności od potrzeb.

Płynny ruch, czyli dobre łożyska

Slider do filmowania ma zapewnić płynny ruch kamery w czasie nagrywania. Najlepszy według mnie zakup to w tym przypadku slider z łożyskami kulowymi. Interesuje nas jak najpłynniejszy ruch, bez luzów, zacięć, szarpania czy wyczuwalnych drgań w czasie prowadzenia. Dlatego ważne, żeby dodatkowo kółka na szynie miały możliwość regulacji i dopasowania do ciężaru kamery. Dobre łożyska zapewnią też cichą pracę.

Kółka od środka czy od zewnątrz?

To wbrew pozorom ważne pytanie. W zależności od tego, jaki wycisk dostanie w pracy Twój slider, możesz zauważyć, że najbardziej narażone na zużycie, będą jego zewnętrzne krawędzie, więc jeśli kółeczka stykają się z szyną slidera od zewnątrz, to po pewnym czasie możesz odczuwać drgania i nierówności na zewnętrznej części szyny.

Materiały, z których wykonany jest slider

Podstawowymi materiałami, z których wykonane są slidery są: aluminium, stal i włókna węglowe. Jeśli pracujesz solo, to rozwiązania karbonowe mogą być kuszące ze względu na zdecydowanie niższą wagę slidera. A przy zabieraniu sporej ilości ekwipunku każde ograniczenie wagi nabiera znaczenia. Oczywiście rodzaj materiału wpływa na cenę sliderów i podobnie jak przy statywach – karbonowe są droższe. Nie ma dużych różnic w stabilności ze względu na materiał, tu liczy się najbardziej konstrukcja. Niektórzy mają przekonanie do metali jako trwalszych od włókien węglowych, ale ja nie zaobserwowałem takiej sytuacji. Np. mój karbonowy monopod bardzo dzielnie znosi moje pomysły na zdjęciach, łącznie z mocowaniem do niego Magic Arm na klamrze. Jeśli potrzebujesz slidera lekkiego – włókna węglowe będą ok. Jeśli zależy Ci bardziej na cenie lub konstrukcji opartej o szeroką szynę, będziesz mieć spory wybór sliderów na bazie metalu.

Długi czy krótki?

Długość slidera to również kwestia potrzeb (oraz portfela). Przy wyprawach jednoosobowych może okazać się, że 120-150-centymetrowy slider, który potrzebuje dwóch statywów na końcach lub dodatkowych wsporników, to jednak nie był najlepszy pomysł (mi się kiedyś „ręce skończyły” przy pakowaniu takiego zestawu i przerzuciłem się na 60-centymetrowy slider). Długi slider, w zasadzie od 1 metra, zamocowany na pojedynczym statywie, będzie wykazywać tendencje do przechylania się na boki przy ustawieniu kamery w skrajnych pozycjach. Dlatego warto go podpierać po bokach dodatkowo lub od razu ustawić na dwóch statywach. Uwaga, statyw oświetleniowy jako dodatkowa podpórka może dać radę w ostateczności, ale dla własnej wygody i jakości ujęć, lepiej zaopatrz się w dwa statywy foto/video.

Jedna szyna czy dwie rurki

Tu kwestia sprowadzi się do precyzji wykonania i jakości materiałów. Generalnie dwie, równoległe rurki połączone na końcach będą miały większą szansę na skręcenie się wokół długiej osi niż jedna szeroka szyna. Jednak profesjonalne rozwiązania, jak wspomniany powyżej statyw SYRP, sprawują się bardzo dobrze i nie można im zarzucić braku stabilności. Podobnie jak Edelkrone SliderPLUS, który cechuje się bardzo wysoką precyzją wykonania i dużą stabilnością na 2 rurach prowadzących.

Jeśli filmujesz często w plenerach, a Twój slider ma okazję się trochę zakurzyć, to łatwiej będzie przetrzeć 2 rurki, niż wszystkie zakamarki szerokiej szyny.

Nóżki nie tylko na statywie

Bardzo ważnym elementem slidera jest system nóg, które można rozstawić na stole, ziemi lub nierównych powierzchniach – dlatego należy zwrócić uwagę, czy nogi są stabilne i mają możliwość regulacji wysokości.

Motoryzacja, wróć – automatyzacja ruchu!

Rozbudowa slidera o napęd otwiera całą paletę nowych możliwości. Po pierwsze, płynny, jednostajny i powtarzalny ruch. Pod tym względem trudno przebić maszynę prowadząc kamerę rękoma po statywie (no dobra, moimi rękoma jest ciężko to zrobić lepiej niż maszyna).
Po drugie – możliwość zaprogramowania ruchu takiego, jak chcesz i jego powtarzania w czasie zdjęć. W zasadzie można zrobić w ten sposób autonomicznego „operatora kamery” na sliderze przy ujęciach, które nie wymagają ciągłego gonienia ruchomego obiektu. Zwłaszcza przy takim systemie jak Edelkrone, który pozwala także na programowanie obrotu kamery, więc w czasie całego ruchu po sliderze, kamera będzie wciąż skierowana np. na rozmówcę w czasie wywiadu. Mnie przekonali. Po trzecie timelapse z ruchem kamery – takie ujęcia wyglądają dużo lepiej niż statyczne timelapse.

Detale, ale ważne

Wspomniałem już o płynnym ruchu, wadze, długości slidera, ale trzeba zwrócić uwagę na ważne detale – blokady na końcach slidera (ja preferuję mocowane na stałe, a nie dokręcane, o czym można zapomnieć), żeby kamera nie zjechała poza krawędź… Ważny jest też hamulec, dzięki któremu zablokujesz kamerę, kiedy nie filmujesz w ruchu. Jest to o tyle ważne, że np. w czasie zdjęć z pochylonym sliderem nie będzie fajnie, jeśli kamera sama rozpocznie ruch jednostajnie przyspieszony w dół zanim zdążysz ją złapać… emocje jak u Hitchocka gwarantowane przy takim widoku. Dlatego jeśli nie ma hamulca, to nie kupuj.

Sprawdź również maksymalny udźwig slidera (weź pod uwagę cały osprzęt i głowicę, której użyjesz). Zbyt ciężki sprzęt, albo inaczej – slider o zbyt małym udźwigu – zdecydowanie popsuje jakość pracy na zdjęciach.

Slider Foton Kameleon – kreatywne użycie w realizacjach filmowych

Życzę Ci samych płynnych ujęć i jak najlepszych filmów.