Jak przechytrzyć światłomierz? Reguła słonecznej 16

Czy zdarzyło ci się kiedykolwiek, że twój aparat, mimo że miał wystarczającą ilość światła, a wręcz jego nadmiar, zrobił niedoświetlone zdjęcie? A może odniosłeś wrażenie, że twój światłomierz trochę cię oszukuje? Jeśli twoim zdjęciom brakuje „życia”, bo to co powinno być czarne lub białe, na zdjęciach wychodzi szare i nudne to, uwaga –  jest na to rada.

Reguła „słonecznej szesnastki” to zasada, dzięki której możemy, nie używając światłomierza w aparacie, oszacować, jaki powinien być  czas naświetlania i przysłona dla używanej aktualnie czułości matrycy lub filmu. Pomoże nam więc ustawić wszystkie trzy parametry ekspozycji, jakimi dysponujemy, pracując w trybie manualnym. Sprawdza się to zwłaszcza wtedy, kiedy fotografujemy w godzinach południowych, w słoneczny, bezchmurny dzień.

Po co nam ta zasada? Otóż bywają czasem trudne sytuacje, kiedy wbudowany w aparacie światłomierz zwyczajnie robi nas „na szaro”. Nie dając sobie rady z bardzo jasnymi i bardzo ciemnymi scenami, uśrednia wszystko do odcieni szarości. Tak po prostu został zaprogramowany…

O jakich trudnych sytuacjach mowa?

• gdy w słoneczny, zimowy dzień próbujesz sfotografować krajobraz ze śniegiem,
• gdy robisz zdjęcia na weselu, a panna młoda w białej sukni stoi na jasnym tle
• gdy opalając się na plaży pod bezchmurnym niebem, postanawiasz zrobić rodzinną fotkę z wakacji
• gdy próbujesz uchwycić w kadrze czarnego kota, leżącego na czarnej sofie itd.

W każdej z tych sytuacji światłomierz w twoim aparacie może lekko zwariować, a ty w rezultacie uzyskasz mocno niedoświetlone zdjęcie. Panna młoda może ci nigdy nie wybaczyć, że jej piękna, biała suknia na zdjęciach od ciebie wygląda na szarą i niedopraną…

O tym, jak używać tej zasady w praktyce, świetnie opowiada  BRYAN PETERSON, mój ulubiony autor książek o fotografii (m.in. „Ekspozycja bez tajemnic”). Na filmie pokazuje on jak fotografować zimową scenerię ze śniegiem, ale te same rady idealnie sprawdzą się w różnych sytuacjach.

Jak obliczyć słoneczną szesnastkę? Pod tą śmieszną nazwą kryje się tak naprawdę wartość przysłony f/16. W zależności od tego, jakiego chcemy użyć ISO, czas liczymy według wzoru 1/ISOs.

A co robić w sytuacji, gdy potrzebujemy zdecydowanie niższych wartości przysłony, żeby mieć ostry pierwszy plan i rozmyte tło? Ustawienia przysłony i czasu można zmieniać, pamiętając o ich równoważeniu i proporcjach.

Od kilku dni mamy wiosnę, będzie więc coraz więcej okazji do fotografowania w pełnym słońcu i stosowania tej reguły. W razie gdyby pogoda nie dopisała, z tabelki poniżej dowiesz się, jaką przysłonę ustawić zamiast f/16.

Jak podoba Wam się ta fotograficzna sztuczka? Będziecie z niej czasem korzystać? :) W następnym artykule o tym jak inny fotograf Neil van Niekerk stosuje tę zasadę podczas strobingu (sesji w plenerze z użyciem światła słonecznego i lamp). Pora naładować baterie!