Zoom czy stałka – jaki obiektyw wybrać? Oto jest pytanie!

Zoom czy stałka? Odpowiedź na pytanie, co jest lepsze – obiektyw stało- czy zmiennoogniskowy – często bywa bardzo trudna. Do zadowolenia z dokonanego wyboru niezbędne jest zapoznanie się z cechami poszczególnych rozwiązań i odniesienie ich do własnych oczekiwań. Tylko świadome podjęcie decyzji pozwoli Ci cieszyć się nowym obiektywem i w pełni wykorzystać jego możliwości!

Zalety i wady obiektywów stało-ogniskowych i zoomów

Jak to zazwyczaj w życiu bywa, również w przypadku obiektywów musimy pójść na kompromis. Najpierw skupmy się na obiektywach stałoogniskowych. W porównaniu do zoomów (posiadających daną ogniskową w swoim zakresie) są zdecydowanie mniejsze, a przy tym jaśniejsze. Często też zdarza się, że „stałki” są lepsze optycznie, choć ta kwestia nie jest już tak jednoznaczna, czego (mam nadzieję) dobry przykład zamieściłem poniżej.

W tym miejscu warto wspomnieć o tym, co oferują obiektywy Sigmy, a mianowicie 18-35/1.8 i 50-100/1.8, które osiągają lub zbliżają się do rekordowych wartości na wykresach MTF (rozdzielczości). Oczywiście w przeciwieństwie do takich klasyków, jak 50/1.8, 85/1.8 czy 100/2.0 nie kryją pełnej klatki, ale dla osób z aparatami wyposażonymi w matrycę APS-C, należących do zdecydowanej większości, stanowią bardzo atrakcyjną opcję. Tym bardziej, że różnica między wymienionymi stałkami (produkcji Canona) a Sigmą 50-100/1.8 wynosi około 450 g i 1000zł. Wydając 1000zł i dźwigając 450 gramów więcej dostajemy sprzęt lepszy optycznie ze wszystkimi pośrednimi ogniskowymi i nie wymagający zmiany obiektywów – taki układ mi się podoba.

Nie ulega jednak wątpliwości, że obiektywy stałoogniskowe potrafią oferować świetną jakość obrazu, zachowując przy tym przystępną cenę i kompaktowe rozmiary. Jest jeszcze jedna, niemierzalna zaleta obiektywów tego typu – zmuszają do eksperymentowania i „szukania kadrów”, co niejednokrotnie prowadzi do ciekawych efektów.

W przypadku obiektywów zmiennoogniskowych sytuacja wygląda nieco inaczej. Bardzo często są to urządzenia uniwersalne, pozwalające na zmianę kątów widzenia w bezproblemowy sposób. Niestety jasne zoomy, a i tak ciemne w porównaniu do stałek, są stosunkowo drogie i ciężkie, co nie wszystkim może się podobać. Jako ciekawostkę dodam, że spotkałem się z opiniami osób, które twierdzą, że rozmycie drugiego planu (bokeh) w zoomach jest znacznie brzydsze niż w stałkach. Osobiście nie widzę większych różnic w tym zakresie. Skłaniałbym się do szukania różnicy między konkretnymi modelami.

Nie ma rozwiązań idealnych, czyli kiedy warto wybrać stałkę, a kiedy zoom?

Biorąc pod uwagę poprzedni akapit, możesz sobie odpowiedzieć na pytanie – jakie cechy obiektywu są dla Ciebie najważniejsze? W jakich warunkach przyjdzie Ci fotografować? I wybrać typ obiektywu odpowiedni do Twoich wymagań. Osobiście preferuję zoomy, ponieważ cenię sobie uniwersalność (choć złośliwi mogliby stwierdzić, że wszystkie obiektywy są wszechstronne, a ograniczona bywa kreatywność). Nigdy nie mam też pewności co do okoliczności, w jakich przyjdzie mi fotografować, a płytka głębia ostrości jest dla mnie priorytetem. Jak już wielokrotnie wspominałem na łamach tego bloga, jedną z moich pasji jest turystyka połączona z fotografią przyrodniczą. Zdarza się, że podczas przejażdżek lub spacerów po lesie trafiam na zwierzęta znajdujące się bardzo blisko, wtedy możliwość zoomu niejednokrotnie ratuje zdjęcia. Przypomina mi to jedno z wydarzeń podczas rykowiska, gdy zaskoczył mnie jeleń z kilkunastoma łaniami. Gdyby nie możliwość zmiany ogniskowej z 400 na 280 mm, poniższe zdjęcie wyglądałoby zupełnie inaczej, według mnie gorzej.

Poza tym bardzo cenię sobie wygodę i nie boję się szumu na zdjęciach – uważam, że obecne aparaty z matrycą APS-C, nie wspominając o FF, dają ogromną swobodę fotografowi w doborze ISO.

Zoom pozwala na znacznie większą dowolność w kadrowaniu, np. mogę zrobić takie zbliżenie:

lub zaprezentować zwierzę w szerszym ujęciu:

Nie oznacza to, że stałki mogłyby dla mnie nie istnieć. Cenię je choćby z uwagi na stosunek rozmiarów do oferowanego „światła”. Muszę przyznać, że jeden obiektyw tego typu naprawdę mnie urzekł – Canon 50 mm/1.4 USM, dostałem go w zestawie testowym do recenzji Canon 7D Mark II vs Nikon D500 i polubiłem od pierwszego spojrzenia w wizjer, a ogólna jakość obrazu jaką oferuje to maleństwo po prostu mnie oczarowała.

Pokuszę się o stwierdzenie, że stałki sprawdzą się świetnie, jeśli wiesz, w jakich warunkach przyjdzie Ci fotografować. Na przykład w fotografii studyjnej, gdy masz duże możliwości aranżacji planu i możesz ustawić się w niemal dowolnym miejscu. Wtedy kilka lekkich stałek z powodzeniem zastąpi ciężkie zoomy. Obiektywy stałoogniskowe są chętnie wykorzystywane również w fotografii sportu przy przyrody, np. 300/2.8 czy 500/4. W ich przypadku nieocenione jest połączenie dużej ogniskowej i bardzo dużego otworu względnego, które są wręcz niezbędne do fotografowania dynamicznej akcji z większej odległości, w często nie najlepszych warunkach oświetleniowych, np. w hali lub o wschodzie lub zachodzie słońca. Warto też pamiętać o tym, że fakt posiadania np. obiektywu 24-70/2.8 nie wyklucza sensu noszenia przy sobie 50/1.4, gdyż potrafią się one świetnie uzupełniać i stanowić świetny zestaw do fotografii architektury, krajobrazu czy portretu.

Podsumowując – jeśli lubisz mieć jedno szkło do wielu zadań, fotografujesz zazwyczaj za dnia i nie przeszkadza Ci nieco podbite ISO – wybierz zoom. Jeżeli preferujesz płytką głębię ostrości lub jest ona dla Ciebie niezbędna, znasz warunki w jakich przyjdzie Ci fotografować, a branie kilku obiektywów i ich zmienianie w różnych warunkach nie jest dla Ciebie problemem – wybierz obiektywy stałoogniskowe.

Najlepsze obiektywy w danej kategorii

Na koniec postanowiłem zrobić krótki przegląd obiektywów dzieląc je na 6 kategorii. O wyborze określonego obiektywu decydowały następujące wskaźniki:

• opinie klientów sklepu Cyfrowe.pl
• ocena na portalu Optyczne.pl
• moje doświadczenia z danym obiektywem

 

Najlepszy zmiennoogniskowy obiektyw szerokokątny: Tamron 15-30 mm f/2.8 Di VC USD

• Opnie klientów sklepu Cyfrowe.pl: 9.5/10 (2 opinie)
• Ocena na portalu Optyczne.pl: 4.95/5 (9 opinii)

 

Najlepszy stałoogniskowy obiektyw szerokokątny: Samyang 14 mm f/2.8 IF ED UMC Aspherical

• Opnie klientów sklepu Cyfrowe.pl: 9.5/10 (12 opinii)
• Ocena na portalu Optyczne.pl: 4.61/5 (6 opinii)

 

Najlepszy zmiennoogniskowy obiektyw uniwersalny: Nikon Nikkor AF-S DX 18-105 mm f/3.5-5.6 VR ED

• Opnie klientów sklepu Cyfrowe.pl: 8/10 (23 opinie)
• Ocena na portalu Optyczne.pl: 4.4/5 (97 opinii)

 

Najlepszy stałoogniskowy obiektyw uniwersalny: Canon 50 mm f/1.4 EF USM

• Opnie klientów sklepu Cyfrowe.pl: 2/10 (86 opinii)
• Ocena na portalu Optyczne.pl: 4.24/5 (79 opinii)

 

Najlepszy teleobiektyw zmiennoogniskowy: Tamron SP 150-600 mm f/5-6.3 Di VC USD

• Opnie klientów sklepu Cyfrowe.pl: 5/10 (10 opinii)
• Ocena na portalu Optyczne.pl: 45/5 (16 opinii)

 

Najlepszy teleobiektyw stałoogniskowy: Canon EF 400 mm f/5.6L USM

• Opnie klientów sklepu Cyfrowe.pl: 9.8/10 (19 opinii)
• Ocena na portalu Optyczne.pl: 4.9/5 (16 opinii)

Czy da się więc jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie – zoom czy stałka? Wszystko zależy od indywidualnych potrzeb i rodzaju fotografii, jaki wykonujemy.